Eigenzinnige Beeldende Kunsten in Museum Jan Vaerten.

 

Museum Jan Vaerten (museumjanvaerten.be) is gelegen in Beerse, waar beeldend kunstenaar Jan Vaerten het grootste deel van zijn werkzame, kunstzinnige, leven doorbracht. In samenwerking met coolblue korting wordt dit prachtige museum nu extra onder de aandacht gebracht. Het is een eerbetoon aan één van de meest vooraanstaande kunstenaars die België rijk is. Over deze coolblue korting volgt verderop meer informatie. Nu eerst naar het museum en daarmee naar Jan Vaerten.

Het museum toont een vaste collectie van schilderijen en beeldhouwwerken van Jan Vaerten, geboren in Turnhout. Een bijzonder eigenzinnige man, zoals veel en vermoedelijk de meeste beeldend kunstenaars. Na het verlaten van school werkte hij enige tijd in de verf- en drogisterijwinkel van een oom. Zijn ambities gingen verder en voerden hem naar de beeldende kunst. Vaerten volgde aan de Academie van Turnhout beeldhouwlessen en bij Albert van Dyck enkele lessen in de schilderkunst. Deze lessen zullen ongetwijfeld van invloed zijn geweest, maar de meeste vaardigheden heeft Vaerten zichzelf bijgebracht. Je zou ze vaertigheden kunnen noemen.

Daarna stond het gehele leven van Jan Vaerten in het teken van de schone kunsten. Als professor tekenen, als medeoprichter van "Het Atelier" en niet te vergeten als ontwerper van kostuums en decors bij de Vlaamse Opera. De echte doorbraak van deze oafhankelijke geest kwam in 1947 met zijn individuele tentoonstelling als beeldend kunstenaar in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten.

Kenmerkend voor de werken van Jan Vaerten is zijn centrale thema, het menselijke tekort. Geïnspireerd door de twee wereldoorlogen die hij meemaakte, maar ook door wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen. Vaerten gaf als beeldend kunstenaar zijn visie op de menselijke tegemoetkomingen, met name het hoe en waarom. Ook in zijn zelfportretten ontzag hij zichzelf geenszins. Wat zijn persoonlijke ontwikkeling betreft,
in zijn vroege werken is nog de invloed van Van Dyck te zien. Daarna waren het vooral Picasso en Zadkine die Vaerten inspireerden. Beide kunstenaars kruisten ook in levende lijve zijn pad. Picasso was meteen onder de indruk. Hij zag de overeenkomsten met zijn eigen kunst, maar vooral de verschillen. Picasso zei: “Jan Vaerten is de enige Vlaming die geen kleine Picasso’s maakt maar een eigen visie en persoonlijkheid ontwikkelt.”

 

 

Museum Jan Vaerten

Museum Jan Vaerten toont een vaste collectie van schilderijen en beeldhouwwerken van de Belgische kunstenaar Jan Vaerten. Vaerten komt van oorsprong uit Turnhout, maar een groot deel van zijn werkende leven bracht hij door in Beerse. Er is dus geen betere plek voor een museum dat een waar eerbetoon is aan een van ‘s lands meest opvallende symbolistische kunstenaars.

De doorbraak van een onafhankelijke geest

Jan Vaerten is geboren in 1909. Al tijdens zijn jonge jaren werd duidelijk dat Vaerten een onafhankelijke geest had en zich niet liet leiden door vaste regels. Zijn karakter zorgde ervoor dat Vaerten al snel van school ging om zijn oom te helpen in de verf- en drogisterijwinkel. Maar hij heeft volop ambities om zich verder te ontwikkelen, en dat het liefst in de richting van de schone kunsten. Vaerten volgt dan ook een aantal beeldhouwlessen aan de academie van Turnhout en bij Albert van Dyck krijgt hij enkele lessen in de schilderkunst. Hoewel deze lessen zonder twijfel belangrijk waren voor de rest van zijn leven, heeft Vaerten zich deze vaardigheden voor een groot deel zelf aangeleerd. Vanaf dat moment kwam zijn hele leven in het teken te staan van de kunsten. Zo werd Vaerten professor tekenen aan het Antwerpse Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten, was hij medeoprichter van cultureel centrum ‘Het Atelier’ én ontwierp hij kostuums en decors voor de Vlaamse Opera en het theatergezelschap de Koninklijke Nederlandse Schouwburg. Daarnaast kwam in 1947 zijn grote doorbraak als kunstenaar. Zijn eerste individuele tentoonstelling in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel was de echte doorbraak van deze onafhankelijke geest.

Het menselijk tekort

Wie het oeuvre van Jan Vaerten bestudeert, kan hierin één centraal thema ontdekken: het menselijk tekort. Vaerten werd geïnspireerd door de eeuw waarin hij leefde. Het was de eeuw van twee grote wereldoorlogen, maar ook de eeuw waarin de wetenschap en techniek volop in ontwikkeling was. Ondanks die vooruitgang in op wetenschappelijk en technisch gebied, schoot de mens volgens Vaerten regelmatig te kort. Maar waarom schieten we tekort? En hoe schieten we tekort? Jan Vaerten geeft zijn eigen visie op de mens die in zijn ogen volledig verscheurd is. De vormentaal die hij hierbij gebruikt, is voor iedereen te begrijpen. Juist dat maakt zijn werk zo uniek. Vaerten is een echte avant-garde kunstenaar die op zoek ging naar zijn eigen wetten en regels. Omdat hij weinig kunstscholing achter de rug had, kon Vaerten een heel eigen vormen- en kleurenwereld creëren. Al werd hij wel degelijk beïnvloed door andere kunstenaars. In zijn vroege werken is de invloed van Albert van Dyck duidelijk te herkennen. Daarna waren het vooral Pablo Picasso en Ossip Zadkine die Vaerten inspireerden. Beide kunstenaars kruisden ook in levende lijve zijn pad. Zadkine leerde hij kennen op zijn reizen, terwijl Picasso op de Biënnale van Venetië kennis maakte met Jan Vaerten en zijn kunst. Picasso was meteen onder de indruk. Hij zag de overeenkomsten met zijn eigen kunst, maar hij zag vooral de vele verschillen. Of zoals Picasso het zo mooi verwoordt: “Jan Vaerten is de enige Vlaming die geen kleine Picasso’s maakt maar een eigen visie en persoonlijkheid ontwikkelt.”

Kunst van de Belgische meester

De kunst van Jan Vaerten zit vol met zijn persoonlijke gevoelservaringen. Hoe hij dit tot uiting brengt, is in de loop der jaren wel wat veranderd. In Vaertens beginperiode wordt het werk gekenmerkt door hevige kleuren. Deze kleuren symboliseren agressie en wreedheid. Ze staan voor een donkere periode waarin de mens probeert te overleven. Zijn werk is duister, al is er altijd nog ergens een lichtpuntje te vinden. Vaerten betrekt zijn visie over de mensheid ook op zichzelf. In zijn oeuvre zijn tal van zelfportretten te vinden waarin hij het diepste van zichzelf laat zien. Neem even de tijd om deze portretten rustig te bekijken. Want het gaat er bij Vaerten niet zozeer om wat je op het eerste gezicht ziet, maar om de wereld die daar achter zit. In zijn latere werk verschuift de aandacht langzaam. Vaerten richt zich in zijn kunst op de tastbare wereld die uiteindelijk vanzelf overgaat in de geestelijke wereld. De kleur blauw wordt in deze periode een vast element in zijn schilderijen. Blauw is in de kunsten immers de minst materiële kleur. Het staat voor de geestelijke dimensie die Vaerten in zijn werk probeert te treffen. De kleur wit gebruikt hij juist als overgangskleur. Het is de overgang tussen de materie en de geest die nog slechts met elkaar verbonden worden door een vogel, een hand of een ander klein teken.

Bezoek Museum Jan Vaerten in Beerse

Museum Jan Vaerten opende zijn deuren in 1988, acht jaar na de dood van de kunstenaar. Het museum wordt beheerd door Frank en Dirk Vaerten, de zoons van Jan Vaerten, die op deze manier hun vaders passie voor de kunsten toegankelijk maken voor een groot publiek. Meer dan twintig jaar lang was Museum Jan Veerten gevestigd aan de Peerdekensstraat. Maar dat gaat in 2015 veranderen. Het Nieuwsblad berichtte al over de verhuizing van het museum. Het krijgt een nog betere plek in Beerse zodat bezoekers ook in de toekomst volop van de kunst kunnen genieten.

In het museum zijn meer dan 150 werken van Vaerten te bewonderen. Daarnaast organiseert Museum Jan Vaerten jaarlijks ook een aantal gasttentoonstelllingen, waarbij er aandacht is voor nationale én internationale kunstenaars. Kom dus gerust eens een kijkje nemen of like onze Facebook pagina. Toegang tot Museum Jan Vaerten is gratis.